Verlof in de Cao-hbo (hogescholen): wat regelt je cao?

De cao herhaalt de wettelijke regeling: betaald zwangerschaps- en bevallingsverlof volgens de Wet arbeid en zorg (6 weken vóór tot en met de bevalling, daarna minstens 10 weken). Een aanvulling boven het gemaximeerde dagloon van de WAZO-uitkering staat niet in de cao-tekst.

Bij de bevalling van je partner heb je recht op betaald verlof van eenmaal je wekelijkse arbeidsduur, op te nemen binnen vier weken nadat het kind op hetzelfde adres woont. De cao is ruimer dan de wet in wie het verlof krijgt: het geldt ook voor iedere werknemer die als feitelijk ouder de verzorging en opvoeding op zich neemt, en de dagen hoeven niet aaneengesloten te worden opgenomen.

Je hebt recht op aanvullend geboorteverlof volgens artikel 4:2a WAZO (maximaal 5 weken). De cao vult de UWV-uitkering van 70% aan tot 100% van je salaris per dag, maar gemaximeerd op het wettelijk maximumdagloon: boven dat plafond vult de cao niet aan. In het lokaal overleg (hoofdstuk K) kan de aanvulling worden verhoogd.

De landelijke cao vult de wettelijke 9 weken betaald ouderschapsverlof (70% van het gemaximeerde dagloon via het UWV) niet aan. Betaald ouderschapsverlof staat wel op de agenda van het lokaal overleg: hogescholen kunnen er uit de decentrale arbeidsvoorwaardenmiddelen (hoofdstuk K) een eigen regeling voor treffen, die dan minimaal volledige voortzetting van de pensioenopbouw moet inhouden. Wat je krijgt verschilt dus per hogeschool.

De cao verwijst naar de wet: je hebt recht op onbetaald ouderschapsverlof conform de Wet arbeid en zorg. Via het keuzemenu arbeidsvoorwaarden (hoofdstuk L) kun je wel bronnen (zoals extra gewerkte uren of salaris) inzetten voor verlenging van het ouderschapsverlof of een aanvulling van je inkomen tijdens het verlof.

Bij adoptie of het opnemen van een pleegkind krijg je ten hoogste 6 weken verlof waarbij de hogeschool 100% van je loon doorbetaalt — waar de wet een UWV-uitkering tot het gemaximeerde dagloon kent. Het verlof kan ingaan vanaf 4 weken vóór de feitelijke opneming, hoeft niet aaneengesloten en moet binnen 26 weken worden opgenomen. Het geldt ook voor werknemers die als feitelijk ouder de verzorging en opvoeding op zich nemen.

De werkgever verleent betaald zorgverlof — waar de wet 70% doorbetaling regelt, spreekt de cao van betaald verlof — voor maximaal tweemaal je werktijd per week per jaar, bij ziekte en noodzakelijke verpleging van familie in de eerste of tweede graad, huisgenoten of anderen met wie je een sociale relatie hebt. Een expliciet doorbetalingspercentage noemt de cao-tekst niet; daarom rekent deze tool het niet in euro’s door.

Een aparte regeling voor het wettelijke (onbetaalde) langdurend zorgverlof staat niet in de cao, maar het betaalde zorgverlof van artikel J-11 kan worden verlengd als uit een geneeskundige verklaring blijkt dat jouw voortdurende aanwezigheid bij de zieke langer noodzakelijk is. Hoe lang en tegen welke betaling die verlenging loopt, bepaalt de cao niet.

De cao verwijst voor calamiteitenverlof expliciet naar artikel 4:1 van de Wet arbeid en zorg; er zijn geen aanvullende cao-bepalingen. Voor veel voorziene korte afwezigheden (zoals een wettelijke verplichting of het uitoefenen van kiesrecht) kent de cao wel het aparte kort buitengewoon verlof van artikel J-9.

Bij overlijden van je partner, ouders of kinderen — stief-, schoon- en pleegfamilie van jou of je partner meegerekend — krijg je 4 dagen kort buitengewoon verlof met behoud van inkomen. Bij bloed- of aanverwanten in de tweede graad (zoals broers, zussen, grootouders of kleinkinderen) 2 dagen, of ten hoogste 4 dagen als jij de begrafenis of de nalatenschap regelt.

Voor je eigen burgerlijk of kerkelijk huwelijk, notarieel samenlevingscontract of partnerregistratie krijg je in totaal 2 dagen betaald verlof, voor zover de huwelijks- of registratiedag(en) daarbinnen vallen. Bij een huwelijk of partnerregistratie van familie in de eerste of tweede graad (van jou of je partner) krijg je 1 dag. Voor ondertrouw kun je onbetaald verlof of een verlofdag inzetten.

Alleen bij verhuizing wegens verandering van standplaats krijg je betaald verlof: 2 dagen (in bijzondere gevallen ten hoogste 4), plus maximaal 2 dagen voor het zoeken van een woning. Verhuis je om een andere reden, dan kun je daarvoor onbetaald verlof of een verlofdag inzetten.

In hoofdstuk J — inclusief de volledige lijst met kort buitengewoon verlof in artikel J-9 — staat geen bepaling over verlof voor dokters-, tandarts- of ziekenhuisbezoek. Hoe je zulke afspraken opvangt, regel je dus met je werkgever of via lokale afspraken.

Verleen je mantelzorg, dan bespreek je in een maatwerkgesprek met je werkgever wat nodig is om zorg en werk te combineren; de hogeschool zorgt voor een aanspreekpunt met mantelzorg-expertise en mantelzorgcoaches via het zorgarrangement. De werkgever kán extra betaald verlof toekennen als ander bijzonder verlof op is, en kan bij onbetaald verlof het werkgeversdeel van de pensioenpremie voor eigen rekening nemen. Ook je DI-uren (artikel M-1) mag je voor mantelzorg inzetten.

De werkgever kan je op verzoek lang buitengewoon verlof verlenen voor je hele baan of een deel ervan, met voorwaarden over onder meer de pensioenpremie: bij verlof in persoonlijk belang betaal je die in beginsel zelf, bij verlof overwegend in het algemeen belang betaalt de werkgever het werkgeversdeel. Daarnaast kun je via het keuzemenu arbeidsvoorwaarden (hoofdstuk L) sparen voor sabbatsverlof: bij voorkeur eens per vier jaar twee maanden, maximaal eens per zes jaar drie maanden.

De cao kent duurzame-inzetbaarheidsuren: bij een voltijdbaan jaarlijks 45 DI-uren (naar rato bij deeltijd), vrij te besteden aan onder meer werk-privébalans, mantelzorg en professionalisering. Vanaf tien jaar vóór je AOW-leeftijd en na vijf aaneengesloten dienstjaren komen daar 45 extra DI-uren per jaar bij. Daarnaast kun je via de regeling Werktijdvermindering Senioren je werktijd maximaal vijf jaar met maximaal 20% verminderen tegen een eigen bijdrage (45% of 25% van het salaris over die uren; 35% of 20% in de schalen 1 t/m 7).

Het aantal vakantie-uren hangt af van je werkweek-modaliteit: 219 uur per kalenderjaar bij een 36-urige werkweek, 323 uur bij 38 uur en 428 uur bij 40 uur, steeds met behoud van salaris en naar rato bij deeltijd. Dat is meer dan het wettelijk minimum van viermaal de wekelijkse arbeidsduur. De werkgever kan met instemming van de PMR per jaar maximaal een week plus vier dagen als verplichte vakantie aanwijzen.

Artikel J-9 geeft betaald kort buitengewoon verlof voor onder meer het uitoefenen van kiesrecht, wettelijke verplichtingen, examens, publiekrechtelijke functies, optreden als getuige en de inzet als reservist. Voor jubilea, ondertrouw en jeugd- en jongerenwerk kun je onbetaald verlof of een verlofdag inzetten. Nieuw is het gendertransitieverlof: wie een medische of sociale gendertransitie doorgaat, heeft recht op in totaal maximaal 33 weken betaald verlof met behoud van salaris en toelagen (artikel J-16).