Verlof in de Cao Defensie: wat regelt je cao?

Voor militairen en burgermedewerkers van het Ministerie van Defensie. De verlofrechten staan niet in een klassieke cao, maar in het Algemeen militair ambtenarenreglement (AMAR) en het Burgerlijk ambtenarenreglement defensie (BARD).

Cao-versie 2025-2026 (huidige versie) — geldig van 1 januari 2025 tot en met 31 augustus 2026; laatst gecontroleerd op 19 augustus 2026. Het akkoord zelf bevat geen verlofafspraken; de verlofaanspraken hieronder komen uit het AMAR, het BARD en de Inkomstenbesluiten (geconsolideerde teksten op wetten.overheid.nl). Die besluiten blijven ook na 31 augustus 2026 gelden totdat ze worden gewijzigd. Cao's worden na afloop vaak stilzwijgend verlengd of opgevolgd door een nieuwe versie; controleer bij een aanvraag altijd de actuele officiële tekst of de officiële cao-pdf.

Verlof in de Cao Defensie: wet en cao per verlofsoort

VerlofsoortWat regelt de cao?Vindplaats
Zwangerschaps- en bevallingsverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Tijdens het zwangerschaps- en bevallingsverlof behoud je je volledige inkomsten; de WAZO-uitkering van het UWV wordt daarop ingehouden. Ook boven het gemaximeerde dagloon ga je er dus niet op achteruit. Voor militairen regelt artikel 17b van het Inkomstenbesluit militairen dit, voor burgermedewerkers artikel 38 van het Inkomstenbesluit burgerlijke ambtenaren defensie.

Artikel 17b (militairen); artikel 38 Inkomstenbesluit burgerlijke ambtenaren defensie (burgers)
GeboorteverlofDe cao verwijst naar de wettelijke regeling

Voor de week geboorteverlof geldt de wettelijke regeling (100% doorbetaald door de werkgever). Het AMAR en het BARD voegen daaraan toe dat je op de dag van de bevalling van je echtgenote of partner zelf al doorbetaald buitengewoon verlof krijgt.

Artikel 87a, eerste lid, onder b (BARD: artikel 46c, eerste lid, onder b)
Aanvullend geboorteverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

De rechtspositie vult de UWV-uitkering (70% van het gemaximeerde dagloon) aan: over maximaal vijf hele weken aanvullend geboorteverlof behoud je 100% van je bezoldiging (militairen: de verhoogde bezoldiging uit het Inkomstenbesluit militairen).

Artikel 87e (BARD: artikel 46f)
Betaald ouderschapsverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Over de eerste periode van het ouderschapsverlof — dertien maal je wekelijkse arbeidsduur — behoud je 75% van je bezoldiging, waar de wet negen weken 70% van het gemaximeerde dagloon kent. Over de resterende verlofweken ontvang je geen bezoldiging.

Artikel 87d (BARD: artikel 47)
Onbetaald ouderschapsverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Van de zeventien wettelijk onbetaalde weken worden er bij Defensie nog vier doorbetaald: de doorbetaling van 75% van de bezoldiging loopt door tot en met week dertien van het verlof. De weken daarna zijn onbetaald.

Artikel 87d (BARD: artikel 47)
Adoptie- en pleegzorgverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Tijdens adoptie- en pleegzorgverlof (artikel 3:2 WAZO) behoud je je volledige inkomsten; de UWV-uitkering wordt daarmee verrekend. Voor militairen staat dit in artikel 17c van het Inkomstenbesluit militairen, voor burgermedewerkers in artikel 39 van het Inkomstenbesluit burgerlijke ambtenaren defensie.

Artikel 17c (militairen); artikel 39 Inkomstenbesluit burgerlijke ambtenaren defensie (burgers)
Kortdurend zorgverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Kortdurend zorgverlof (maximaal twee werkweken per twaalf maanden) wordt bij Defensie verleend met behoud van je volledige bezoldiging, in plaats van de wettelijke 70%.

Artikel 87b (BARD: artikel 46d)
Langdurend zorgverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Wettelijk is langdurend zorgverlof onbetaald; bij Defensie behoud je je volledige bezoldiging bij hulpverlening aan een tijdelijk ernstig hulpbehoevende of stervende partner, (schoon-, stief- of pleeg)ouder of (aangehuwd, stief- of pleeg)kind.

Artikel 87c (BARD: artikel 46e)
Calamiteiten- en kort verzuimverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Bij plotselinge ziekte van je partner of een familielid in de eerste graad, of een andere noodsituatie waarvoor je direct iets moet regelen, krijg je doorbetaald buitengewoon verlof voor ten hoogste één werkdag per situatie. Ook voor de bevalling van je echtgenote of partner krijg je doorbetaald verlof.

Artikel 87a, eerste lid (BARD: artikel 46c)
Rouw- en overlijdensverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Bij overlijden van je partner of een bloed- of aanverwant in de eerste graad krijg je doorbetaald verlof vanaf het overlijden tot en met de dag van de begrafenis of crematie. Bij een tweedegraads familielid: maximaal 2 werkdagen; bij derde- of vierdegraads familie of een huisgenoot: 1 werkdag, op te hogen tot 4 werkdagen als jij de uitvaart of nalatenschap regelt. Voor godsdienstige rouwceremoniën worden zoveel dagen verleend als daarvoor nodig zijn.

Artikel 87a, eerste lid, onder c en d (BARD: artikel 46c)
Huwelijk of geregistreerd partnerschapDe cao vult de wettelijke regeling aan

Bij je eigen huwelijk krijg je vier werkdagen doorbetaald buitengewoon verlof en bij je ondertrouw één werkdag. Geregistreerd partnerschap en het samenleven met een bij het ABP aangemelde partner zijn gelijkgesteld met een huwelijk. Bij het huwelijk van eerstegraads familie, stief- of pleegouders of -kinderen krijg je één werkdag (twee als het huwelijk buiten je woonplaats is).

Artikel 85, eerste lid, onder e-g (BARD: artikel 44)
VerhuizingDe cao vult de wettelijke regeling aan

Alleen bij verandering van de plaats waar je werkt (overplaatsing) is er doorbetaald verlof: militairen krijgen bij verhuizing maximaal vier werkdagen (twee zonder eigen huishouding) plus twee tot vier dagen om woonruimte te zoeken; burgermedewerkers twee dagen (te verlengen tot drie en in zeer bijzondere gevallen vier) plus maximaal twee dagen woningzoeken. Voor een verhuizing zonder overplaatsing is geen verlof geregeld.

Artikel 85, eerste lid, onder c en d (BARD: artikel 43)
Dokters-, tandarts- en ziekenhuisbezoekGeen aanvullende cao-bepaling aangetroffen; de wet geldt

In hoofdstuk 8 van het AMAR en hoofdstuk 5 van het BARD (buitengewoon verlof en arbeid-en-zorgbepalingen, integraal doorzocht) staat geen algemene regeling voor dokters- of tandartsbezoek. Wel geldt voor zwangere militairen dat de tijd voor noodzakelijke zwangerschapsonderzoeken als arbeidsduur telt (AMAR artikel 59f, zesde lid).

Hoofdstuk 8 (integraal doorzocht)
MantelzorgverlofGeen aanvullende cao-bepaling aangetroffen; de wet geldt

Een aparte mantelzorgregeling naast het kort- en langdurend zorgverlof is in paragraaf 4b van hoofdstuk 8 AMAR en de arbeid-en-zorgparagraaf van het BARD niet aangetroffen. Langdurige zorg voor naasten valt onder het (volledig doorbetaalde) langdurend zorgverlof.

Hoofdstuk 8, paragraaf 4b (integraal doorzocht)
Onbetaald verlof / sabbaticalDe cao vult de wettelijke regeling aan

De rechtspositie kent buitengewoon verlof van lange duur. Dient het verlof uitsluitend je persoonlijk belang, dan is het altijd onbetaald. Voor een functie buiten de krijgsmacht die mede het algemeen belang dient kan het in beginsel voor maximaal één jaar worden verleend; voor werk bij een volkenrechtelijke organisatie voor maximaal drie jaar.

Artikel 87 (BARD: artikelen 48-54)
Leeftijds-, generatie- of spaarverlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Drie regelingen: (1) je vakantieaanspraak stijgt met de leeftijd, van 8 extra uren per jaar vanaf 30 jaar tot 48 extra uren vanaf 60 jaar; (2) je kunt jaarlijks je arbeidsduur met 2 uur per week verkorten en die omzetten in 8 spaaruren per maand (tegen inhouding op je salaris), op te nemen in een aaneengesloten periode van 288 tot 960 uur — spaaruren vervallen na 10 kalenderjaren; (3) burgermedewerkers van 57 jaar en ouder kunnen via de regeling partiële arbeidsparticipatie senioren 15,8% minder gaan werken tegen 5% salarisinhouding (vanaf 61 jaar: 36,8% minder tegen 10% inhouding).

Artikelen 54e-54g en 73, derde lid (BARD: artikelen 30c, 30db-30dd en 32)
Vakantie-urenDe cao vult de wettelijke regeling aan

Bij een 38-urige werkweek is de aanspraak 184 uur per jaar (militairen beneden de rang van majoor; burgers onder het maximum van schaal 9) of 192 uur (majoor en hoger; burgers vanaf het maximum van schaal 9), plus een leeftijdsverhoging van 8 tot 48 uur. Het wettelijk minimum bij 38 uur is 152 uur; Defensie geeft dus minimaal 32 bovenwettelijke uren. Voor militairen van de Koninklijke marine geldt een eigen systeem: 120 uur aaneengesloten zomerverlof, 80 uur winterverlof en 32 uur naar eigen keuze (samen 232 uur).

Artikelen 68 en 73 (BARD: artikel 32)
Bijzonder of buitengewoon verlofDe cao vult de wettelijke regeling aan

Het AMAR en het BARD kennen extra doorbetaald buitengewoon verlof: één werkdag bij ambts- en huwelijksjubilea van jezelf of (groot)ouders, voor militairen twee werkdagen per jaar voor een bezinningsbijeenkomst van de geestelijke verzorging en maximaal vier werkdagen voor sollicitaties in de laatste zes maanden van de dienst. Daarnaast kan de commandant in andere bijzondere gevallen buitengewoon verlof verlenen (bij militairen tot tien werkdagen per kalenderjaar).

Artikelen 85 en 86 (BARD: artikelen 44 en 45)

Defensie werkt niet met een gewone cao. De vakbonden en Defensie sluiten periodiek een arbeidsvoorwaardenakkoord — het huidige loopt van 1 januari 2025 tot en met 31 augustus 2026 en gaat vooral over loon en vergoedingen. Je concrete verlofrechten staan in de rechtspositiebesluiten: het AMAR voor militairen en het BARD voor burgerpersoneel, met de doorbetalingsregels in de bijbehorende Inkomstenbesluiten. Die besluiten gelden gewoon door, ook als het akkoord afloopt.

Rond geboorte en zorg is Defensie ruimhartig: tijdens zwangerschaps- en bevallingsverlof, adoptie- en pleegzorgverlof, aanvullend geboorteverlof én kort- en langdurend zorgverlof behoud je 100% van je bezoldiging — het UWV-deel wordt daarmee verrekend, dus ook boven het maximumdagloon lever je niets in. Bij ouderschapsverlof behoud je over de eerste dertien werkweken 75% van je bezoldiging.

Voor militairen gelden wel typisch militaire voorbehouden: bij varen, vliegen, oefeningen en daadwerkelijke inzet kan een zwaarwegend dienstbelang het opnemen van verlof opschorten of beëindigen. Ouderschapsverlof moet een militair bovendien zes maanden vooraf melden, en wie tijdens of kort na dat verlof zelf ontslag neemt, kan de doorbetaalde bedragen moeten terugbetalen.

Zelf narekenen? De CAO-verlofchecker zet wet en Cao Defensie voor jouw contracturen en salaris naast elkaar, inclusief aanvraagtermijnen en een kant-en-klare aanvraagtekst.

Rekenvoorbeelden

Aanvullend geboorteverlof: je werkt 38 uur per week en verdient € 3.800 bruto per maand (± € 877 per week). Wettelijk krijg je tijdens de 5 weken aanvullend geboorteverlof 70% van je (gemaximeerde) dagloon via het UWV: ongeveer € 614 bruto per week. Bij Defensie behoud je 100% van je bezoldiging (AMAR artikel 87e, BARD artikel 46f) — over 5 weken ongeveer € 1.315 bruto meer dan de wettelijke regeling.

Ouderschapsverlof: dezelfde werknemer heeft wettelijk 9 betaalde weken tegen 70%. Bij Defensie behoud je over de eerste 13 werkweken 75% van je bezoldiging: ± € 658 per week, en dus 4 betaalde weken extra. Let op: neem je tijdens of binnen een jaar na het verlof zelf ontslag, dan kan Defensie de doorbetaalde inkomsten (deels) terugvorderen.

Alle bedragen zijn bruto en indicatief; zie de berekenmethode.

Veelgestelde vragen over verlof in de Cao Defensie

Heeft Defensie eigenlijk wel een cao?
Niet in de klassieke zin. Defensie en de bonden sluiten een arbeidsvoorwaardenakkoord (het huidige loopt van 1 januari 2025 tot en met 31 augustus 2026), maar dat regelt vooral loon en vergoedingen. Je verlofrechten staan in de rechtspositiebesluiten: het AMAR voor militairen en het BARD voor burgermedewerkers. Die blijven ook na afloop van het akkoord gelden totdat ze worden gewijzigd.
Gelden de verlofregelingen ook voor burgermedewerkers van Defensie?
Ja. Het BARD bevat voor burgerpersoneel vrijwel dezelfde bepalingen als het AMAR voor militairen: 100% doorbetaling bij aanvullend geboorteverlof en bij kort- en langdurend zorgverlof, en 75% over de eerste dertien weken ouderschapsverlof. Alleen typisch militaire voorbehouden (zoals opschorting van verlof bij varen, vliegen en inzet) gelden voor burgers niet.
Kan mijn verlof worden ingetrokken vanwege een missie of oefening?
Voor militairen wel: het AMAR bepaalt dat calamiteiten- en zorgverlof niet aanvangt of eindigt zodra de commandant een zwaarwegend dienstbelang aanwijst. Daarvan is in ieder geval sprake bij varen, vliegen, oefeningen en de daadwerkelijke inzet van de krijgsmacht en de voorbereiding daarop. Ook ouderschapsverlof kan om die reden worden opgeschort.

Verder lezen

Achtergrond per verlofvorm vind je in de gidsen over zwangerschaps- en bevallingsverlof, geboorteverlof, betaald ouderschapsverlof en zorgverlof. Twijfel je of deze cao op jou van toepassing is? Lees welke cao geldt voor mij? of bekijk het overzicht van alle cao's.

Officiële bronnen

Deze pagina is gebaseerd op de volgende primaire bronnen. Controleer daar altijd de actuele regels en bedragen voordat je iets aanvraagt of afspreekt.

Gecontroleerd — 19 augustus 2026Laatst inhoudelijk gecontroleerd op 19 augustus 2026.